Pomnikowi Ludzie – Helga Deen

Chodząc po holenderskich miasteczkach spotykamy wiele pomników z postaciami związanymi w jakiś sposób z danym miastem lub regionem. Zaciekawiło nas to. Dlatego tym tekstem rozpoczynamy cykl: „Pomnikowi Ludzie”.

Pierwszą postacią, którą opiszemy jest  Helga Deen.

Helga Deen urodziła się w 1925 roku w Szczecinie. Pochodziła z żydowskiej rodziny. Jej mama była Niemką a ojciec Holendrem. Miała jeszcze brata. Niedługo po wybuchu wojny przyjechali do Holandii. Jednak około 1940 roku trafili do niemieckiego obozu w holenderskim Vught. Przez jakiś czas mama Helgi była tam lekarzem. Dano jej możliwość opuszczenia obozu, jednak ona nie chciała zostawiać swojej rodziny.

DSCN1717

Tilburg, pomnik przy Archiwum Miejskim

Helga cały czas pracowała w obozie, mając nadzieję, że uda im się przeżyć. Swoje obserwacje dotyczące codziennej egzystencji spisywała w pamiętniku, który dedykowała swojej wielkiej miłości – Holendrowi  Keesowi van der Burgowi. Wpisy przepełnione są smutkiem, goryczą, bezsilnością, szczególnie kiedy z obozu wyjeżdżały kolejne transporty dzieci do obozu zagłady w Auschwitz. Szacuje się, że liczba maluchów wynosiła nawet 1500 osób. W 1943 roku rodzina Helgi została deportowana do Sobiboru. Helga straciła tam życie 16 czerwca tegoż roku.

Pamiętniki znajdują się w Archiwum Miejskim w Tilburgu. Światło dzienne ujrzały w 2004 roku po śmierci Keesa van der Burga. Na podstawie wspomnień postała nawet gra komputerowa „The Helga Deen graphic novel”. Jej twórcy piszą: Zdecydowaliśmy się zadedykować tę graficzną opowieść  o Heldze Deen ze względu na symbolizm i wartości edukacyjne tej opowieści, dotyczącej jej ostatniej nocy w Vught, kiedy to niemieccy żołnierze wywozili setki dzieci w wagonach do komór gazowych w Polsce”.

Trzeba jednak wspomnieć, że obok Helgi w Vught pamiętnik pisał również David Koker. Nie mniej Helga była  jedyną kobietą, która na bieżąco spisywała obozowe życie, i której wspomnienia znaleziono.

 

Tekst i zdjęcia: Alicja Badetko

Na podst. http://publishing.whitemouse.eu

http://www.mibba.com/Articles/Biographies/2577/The-Diary-of-Helga-Deen-Written-at-Vught-Concentration-Camp/

https://en.wikipedia.org/wiki/Helga_Deen